Agressie en vloeken (en je geloof…)

Als iemand tegen jou vloekt dan kan dat je behoorlijk raken. Een vloek is een vorm van agressie bedoeld om af te reageren of een effect te bereiken. Wikipedia zegt er het volgende over:

Een vloek is een krachtterm die ontleend is aan het domein van de godsdienst, zoals bijvoorbeeld in het Nederlands ‘Jezus’. In ruimere zin kan vloeken ook slaan op ieder soort krachtterm.

Als iemand vloekt  in je werkomgeving, geeft dat een soort van ‘steen in de vijver’ effect omdat het botst met wat je normen en waarden zijn. Daarnaast wordt de vloek ook nog eens krachtige uitgespuugd waardoor je echt het gevoel kan hebben dat jij een dreun krijgt. Het beste om in zo’n situatie te doen is:

  1. Benoem wat er gebeurt: ‘Je vloekt.’ of ‘Ik hoor je vloeken.’
  2. Benoem hoe dat voor je is: ‘Ik vind dat niet prettig’
  3. Benoem wat je wilt: ‘Ik wil dat je daarmee stopt.’
  4. Gaat iemand toch door: ‘Als je doorgaat dan beëindig ik dit gesprek. Als je stopt dan ga ik met je kijken hoe dit opgelost kan worden.’

So far de situatie met een ‘normaal’ iemand. Maar wat als iemand met dementie vloekt? Bij een aantal van ons zal daar begrip voor zijn omdat we dat zien als een vertaling van de onmacht die iemand voelt. Toch heb ik gemerkt dat dit hard aan kan komen bij verzorgenden die zelf ook religieus zijn.

Het geloof wordt belasterd en dan heb ik het gevoel dat ik de ander, vanuit mijn geloof, moet corrigeren…

Helaas, deze denkwijze klopt niet bij dementie.

Onze hersenen zijn globaal te verdelen in twee functielagen: de denkhersenen en de gevoelshersenen. Bij de dementerende werken de denkhersenen niet meer (praten, geheugen, oriëntatie e.d. vallen weg). In deze denkhersenen bevinden zich ook onze normen en waarden. Iemand met dementie kan dus niet aangesproken worden op vloeken. Je kunt hooguit zeggen: ‘Ik schrik ervan als u vloekt…’ en een stilte laten vallen. Misschien komt dat nog binnen. Beter is om iets met de onderliggende angst of frustratie van de dementerende te doen.